Kostendelersnorm als belemmering voor woningdelen - gerichte uitzondering (C2)
De kostendelersnorm verlaagt de bijstandsuitkering naarmate er meer volwassenen op รฉรฉn adres wonen, waardoor het financieel ongunstig is om iemand in huis te nemen - ook wanneer dat maatschappelijk juist gewenst is (mantelzorg, tijdelijke opvang, uitstroom uit dakloosheid). De norm raakt 42.697 huishoudens (36.210 in de algemene bijstand, 4.054 in de AIO, 2.083 in de Anw, 350 in de IOAW/IOAZ); het inkomensverlies bij twee kostendelers bedraagt circa โฌ4.805 per jaar.
Door de regel uitgelokt ongewenst gedrag in een tijd van woningnood. De verkenning van Significant APE (februari 2026) laat zien dat het onder de huidige norm financieel beter blijft om alleen te wonen. Volledige afschaffing is echter ondoelmatig als woningdelen-instrument (โฌ32.000-125.000 per vrijgespeelde woning per jaar, meer dan nieuwbouwkosten); een gerichte uitzondering voor deelgroepen (variant 4) is door Significant APE als enige niet doorgerekend - dat is de eigen opgave van dit dossier.
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
Wat betekenen deze labels?
Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.
- Datakwaliteit A t/m D (analyse)
- Samenvattend oordeel over de doorrekening van een analyse. Het weegt mee hoeveel van het berekende welvaartseffect op een bron of kengetal rust, hoeveel posten nog PM zijn en de zwakste betrouwbaarheidsklasse van de onderdelen die zwaar meetellen. A is het sterkst onderbouwd; D betekent zwak onderbouwd of nog niet doorgerekend.
- Aandeel met bron
- Welk deel van het berekende welvaartseffect (in euro’s) rust op een vastgelegde bron of kengetal.
- PM-post
- Post pro memorie: een effect waarvan we weten dat het bestaat, maar dat nog niet in euro’s is uitgedrukt. Hoe meer PM-posten, hoe onvollediger het totaal.
- Betrouwbaarheidsklasse
- Onderbouwd: bedragen en kernclaims zijn herleidbaar tot een officiële of wetenschappelijke bron. Te herzien: de ordegrootte is plausibel, maar de bron is verouderd, onvolledig of niet specifiek. Niet extern gebruiken: nog niet onderbouwd of afwijkend van officiële cijfers. Bij een analyse tonen we de zwakste klasse van de onderdelen.
- Bronlabels
- Origineel gecontroleerd: we hebben het oorspronkelijke document zelf gelezen. Gecontroleerd door ander teamlid: een ander lid van het team las het origineel; wij namen de inhoud over. Secundair: alleen gezien via een samenvatting, zoekresultaat of andere bron, het origineel is niet ingezien. Nog niet geverifieerd: de bron is vastgelegd maar nog niet gecontroleerd. Klik op een label voor de toelichting.
- Betrouwbaarheid van een datapunt
- Score die de analist bij het vastleggen geeft: hoog (80 of meer van 100), middel (50 tot 80) of laag. Enkele oudere datapunten zijn op een schaal van 10 gescoord; die tonen we als x/10. Zonder score staat er ‘nog niet beoordeeld’.
- Internationaal cijfer
- Het cijfer komt uit een buitenlandse of mondiale bron en is niet specifiek voor Nederland. Gebruik het als orde van grootte, niet als Nederlandse waarde.
- Eigen afleiding
- Het cijfer staat niet letterlijk in een bron, maar is door ons berekend uit een of meer bronnen. De berekening staat in de toelichting.
- Concept
- Nog niet goedgekeurd of nog in bewerking. Tekst, effecten en bedragen kunnen nog veranderen.
Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferdAanvulling voorstellen
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- โฌ 4,3 โ 65,8 mln welvaartswinst per jaarmiddenwaarde โฌ 20 mlnCorrectie voorstellen
Omvang geldstroom (indicatief)
Geen MKBA-uitkomst. Dit is de grootte van de geldstroom waar deze analyse over gaat, niet de schade of het welvaartseffect.
- Geldstroomindicatief
- โฌ 25 โ 489 mlnCorrectie voorstellen
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenAnalyse
MKBA-doorrekening van de gerichte uitzondering (centraal scenario): baten โฌ17 mln/jr, milieubaat โฌ3,0 mln/jr (vermeden nieuwbouw door circa 460 extra woningdelen, CO2-schaduwprijs Handboek Milieuprijzen 2023), kosten โฌ25 mln/jr, saldo -โฌ4 mln/jr, NCW30 -โฌ0,09 mrd (basisvariant) tot +โฌ0,40 mrd (verdelingsgewicht 2,0) (herrekend 30-09-2026, discontovoet 2,8/1,8%, horizon 30 jaar; gevoeligheid 2,25%/30j: -โฌ0,10 mrd resp. +โฌ0,43 mrd; horizon 50 jaar: -โฌ0,12 mrd resp. +โฌ0,54 mrd; horizon 30 jaar gehandhaafd: regelwijziging zonder kapitaalgoed, voortbestaan van het stelsel onzeker). Twintig keer goedkoper dan volledige afschaffing (โฌ489 mln/jr structureel) voor de groep waar het maatschappelijk het meest knelt. Enige van de vijf maatregelen met een noemenswaardig milieueffect, al berust de CO2 per woning (35-70 ton, centraal 50) op een eigen schatting zonder Nederlandse bron.Herkomst van de bedragen
Brede welvaartseffecten
Som van de welvaartssaldi van de maatregelen in het pakket, na uitsluiting en overlapcorrectie. De bedragen per maatregel zijn vóór correctie.
- Kostendelersnorm: gerichte uitzondering voor mantelzorg en kwetsbare groepen (C2)โฌ 4,3 mln tot โฌ 65,8 mln, midden โฌ 20 mln per jaartelt volledig mee
Bronnen van deze analyse
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.
Bronnen
- Wat levert het op? Maatschappelijke kosten-batenanalyse van vijf stop-maatregelen bestaanszekerheidBurgerplatform.nl (Patrick Hoop, i.s.m. Claude), 2026 Nog niet geverifieerd
- Verkenning varianten kostendelersnorm en het effect op woningdelenSignificant APE, 2026 Nog niet geverifieerd
- Regionale Monitor Brede Welvaart 2025CBS, 2025 Nog niet geverifieerd
- Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (2013); Werkgroep Discontovoet (2020 en 2025, Kamerstuk 29352 nr. 12); Handboek Milieuprijzen (2023)CPB/PBL; Werkgroep Discontovoet (2020, 2025); Ministerie van Financiรซn; CE Delft, 2013 Nog niet geverifieerd
Datapunten
- Geregistreerde problematische schulden huishoudens, Nederland (Regionale Monitor BW) Betrouwbaarheid hoog (90/100)