Nieuwsoverzicht
Kolencentrales onderzoeken volledige overstap op biomassa na 2030: de feiten over uitstoot, subsidie en claims
17-10-2026: RWE, Uniper en Onyx Power onderzoeken of hun kolencentrales na het kolenverbod van 2030 volledig op biomassa kunnen draaien. Burgerplatform zet de feiten op een rij: de uitstoot, de subsidies, de rol van het beleid in 2007, de claims en compensaties, en een open onderzoeksvraag over de samenhang tussen subsidie en claims.
Thwaitesgletsjer kan tot 2100 3 centimeter bijdragen aan zeespiegelstijging, twee keer zoveel als gedacht
17-10-2026: Een nieuw ijskapmodel voorspelt dat de Thwaitesgletsjer in West-Antarctica tot 2100 maximaal ongeveer 3 centimeter kan bijdragen aan de mondiale zeespiegelstijging, ongeveer twee keer zoveel als eerdere projecties, zelfs zonder extra opwarming. De studie gaat niet over meters zeespiegelstijging. Voor de Nederlandse kust bepaalt vooral Antarctica hoe snel de zee stijgt.
Reconstructie: datacenters naar Nederland gehaald
16-10-2026: De overheid haalde via de NFIA actief hyperscale datacenters naar Nederland, zonder dat een maatschappelijke kosten-batenanalyse bekend is. In 2022 volgde een stop op nieuwe hyperscales buiten twee gebieden. Kosten volgens bronnen: geen totaalbedrag, wel beslag op een vol stroomnet en netkosten die grotendeels bij kleinverbruikers liggen. Herstel: deels.
Reconstructie: overcapaciteit in de afvalverbranding
16-10-2026: Het Rijk liet in de LAP's de capaciteitssturing van de afvalverbranding los. Minister Cramer greep in 2009 niet in bij de nieuwe oven in Harlingen en stelde geen limiet aan de capaciteit, maar sloot een convenant tegen uitbreiding tot 2020. Kosten volgens bronnen: geen bedrag genoemd, wel structurele import van afval. Herstel: deels, met een moratorium sinds 2021.
Plastic in het hele menselijk lichaam: wat weten we zeker?
16-10-2026: VPRO Tegenlicht laat zien dat plastic overal in het menselijk lichaam is gevonden. Onderzoek toonde plastic aan in bloed, organen en hersenen, maar sinds januari 2026 staan de meetmethoden van meerdere studies ter discussie. Hoeveel plastic er in het lichaam zit en wat het doet, is nog onzeker.
Nederland en Frankrijk voeren eerste gesprek op hoog niveau over kernwapens
16-10-2026: Nederland en Frankrijk hielden op 14 oktober in Parijs de eerste bijeenkomst van een Nucleaire Stuurgroep over Europese afschrikking. Het kabinet noemt de samenwerking een aanvulling op de NAVO. Over stationering van Franse kernwapens is niets besloten.
Een derde van de aangevraagde stroom komt van datacenters, genoeg voor alle huishoudens
16-10-2026: Datacenters vragen bijna een derde van het vermogen op de wachtlijst voor stroomaansluitingen aan, ongeveer 15 gigawatt. Netbeheer Nederland wil dat het kabinet bepaalt waar en hoeveel datacenters nog mogen komen. De branche zegt dat de aanvragen weinig zeggen over hoeveel datacenters er echt komen.
Dassen: kabinet zit op 90 miljard aan fiscale regelingen, maar bijna de helft is de arbeidskorting
15-10-2026: Volt-leider Laurens Dassen wil in Trouw 90 miljard euro aan negatief beoordeelde fiscale regelingen aanpakken in plaats van te bezuinigen op werkenden. Het bedrag klopt als optelsom, maar 38 miljard daarvan is de arbeidskorting en de maximale opbrengst ligt volgens het ambtelijk rapport op 35 miljard euro per jaar.
Kabinet maakt excuses aan Q-koortspatiënten, maar niet voor het trage optreden
15-10-2026: Minister Hermans heeft namens het kabinet excuses gemaakt aan Q-koortspatiënten voor het ontbreken van een vangnet voor langdurig zieken. Voor 2027 komt eenmalig 2,5 miljoen euro beschikbaar. De evaluatiecommissie stelde in 2010 al vast dat de overheid tijdens de epidemie te terughoudend optrad.
Financiële kwetsbaarheid kost samenleving minimaal 13 tot 20 miljard euro per jaar
15-10-2026: Armoede en financiële kwetsbaarheid gaan volgens een rapport van Ecorys en het Verwey-Jonker Instituut gepaard met minimaal 13 tot 20 miljard euro aan maatschappelijke kosten per jaar. De grootste posten zijn productiviteitsverlies en psychische klachten. Minister Vijlbrief stuurde het rapport op 9 oktober naar de Tweede Kamer.
Boerenorganisaties adviseren niet mee te werken aan documentaire Yvon Jaspers over pesticiden en Parkinson
14-10-2026: Yvon Jaspers onderzoekt na de Parkinsondiagnose van haar broer het verband met bestrijdingsmiddelen. De fruittelersorganisatie NFO adviseerde boeren, in overleg met andere organisaties, niet mee te werken.
Onderzoekers: bij de landbouwtransitie betalen boeren eerst, de samenleving krijgt de baten
14-10-2026: Technische oplossingen zoals emissiearme stallen verminderen de uitstoot, maar leveren weinig op voor de brede welvaart op het platteland. Extensiveren en natuurinclusief boeren doen dat wel, maar de lasten vallen eerst bij de boer. Dat blijkt uit een analyse van twee gebieden in het vakblad Ruimte & Maatschappij.
Reconstructie: nieuwe kolencentrales Eemshaven en Maasvlakte, 2007
13-10-2026: Provincies Groningen en Zuid-Holland vergunden in 2007 en 2008 drie nieuwe kolencentrales; kabinet Balkenende IV vond ze aanvaardbaar mits capture ready. Kosten volgens bronnen: compensatie circa 709,6 miljoen, met SDE+-bijstook tot 3,6 miljard. Herstel: deels.
Reconstructie: taakstellingen Belastingdienst 2008 tot 2035
13-10-2026: Opeenvolgende bewindspersonen van Financiën, 2008 tot 2035. Na circa 400 miljoen structureel in 2015 volgt een taakstelling tot 438 miljoen per jaar vanaf 2035. Gemiste opbrengst niet toegeschreven aan de taakstelling. Herstel: niet.
Reconstructie: toeslagenaffaire, harde fraudeaanpak kinderopvangtoeslag
13-10-2026: Frans Weekers en Eric Wiebes, staatssecretarissen van Financiën, 2013 tot 2019. Kosten volgens bronnen: Hersteloperatie: Rekenkamer raamde eind 2023 circa 8 miljard; beschikbaar budget 11,7 miljard (2025); uitgegeven tot en met 2025 circa 6,9 miljard. Herstel: lopend.
Wilt u uw onderwerp hier terugzien of heeft u suggesties voor verbetering? Stuur een mail aan beleidsplan@burgerplatform.nu
Kennisbank
Dit is een overzicht van relevante beleidsonderwerpen. De artikelen komen van wetenschappers, (onderzoeks)journalisten en reguliere media. Per onderwerp vindt u (zover beschikbaar) een uitleg, achtergrond informatie (w.o. video) en nieuwsberichten. Deze informatie bevat ook gerelateerde onderwerpen en (waar aanwezig) verwijzingen naar beleidsvoorstellen. Wilt u bijdragen of heeft u suggesties? Laat het ons weten.
Dankzij subsidies wordt houtige biomassa (bomen, snoeihout) in grote mate gebruikt voor het opwekken van warmte en stroom. De Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) schreef al in 2015 dat er geen wetenschappelijke onderbouwing is voor dit beleid. Daarmee wordt er nu geld dat bedoeld is voor duurzame opwekking, ingezet om klimaatverandering te versnellen in plaats van af te remmen.
Productie, gebruik en afval van plastic, microplastics in milieu en lichaam, recycling en de verantwoordelijkheid van producenten.
Volgens de KNMI'23-scenario's stijgt de zee voor de Nederlandse kust rond 2100 met 26 tot 73 centimeter bij lage uitstoot en 59 tot 124 centimeter bij hoge uitstoot, en mogelijk meer als de Antarctische ijskap instabiel wordt. Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging concludeerde in 2026 dat de huidige aanpak met dijken, stormvloedkeringen en zandsuppleties technisch zeker 3 meter stijging aankan, mits er tijd, geld, ruimte, zand en klei is.
Global warming is al in 1890 door Arrhenius beschreven, maar ook in 1985 getuigden Amerikaanse wetenschappers over de impact van uitstoot van broeikasgassen. Door een isolerende deken in de atmosfeer wordt er meer warmte van de zon vastgehouden. Voor 90% wordt deze opgenomen in de oceanen.
Gezien de vele uitdagingen waar de wereld vandaag de dag voor staat, is het duidelijk dat we niet te maken hebben met slechts één crisis, maar met vele.
Nederland voert een actief beleid om datacentra naar Nederland te halen, ook als deze centra diensten leveren die geen relatie hebben met Nederland. Zij worden gelokt met lage stroomprijzen, omdat de energiebelasting voor grootverbruikers veel lager is dan in omringende landen. HIer valt niet tegenop te werken met windturbines of zonnepanelen terwijl de werkgelegenheidseffecten beperkt zijn.
Een aantal fiscale regelingen blijft bestaan terwijl evaluaties ze ondoelmatig noemen, zoals de bedrijfsopvolgingsregeling, de doorschuifregeling en vrijstellingen in de erf- en schenkbelasting. Zo kost de innovatiebox de schatkist in 2026 bijna 3 miljard euro (Miljoenennota), terwijl het effect op extra onderzoek volgens de analyse beperkt is. Burgerplatform ziet het afschaffen van zulke regelingen als stopmaatregel, met de opbrengst gericht ingezet, bijvoorbeeld voor directe steun aan innovatie. De analyse is in uitvoering en iedereen kan bijdragen.
In toenemende mate grijpen regeringsleiders naar militaire middelen. Dit zonder evenredige inspanningen op diplomatiek gebied. De mensen die de vaardigheden hebben om tot vredesafspraken te komen zijn echter schaars.
Het verbranden van afval is een van gevolg van onze economie. Het verbranden van afval komt er op neer dat afval wordt omgezet in gasvorm en dan uit de schoorsteen in de atmosfeer terecht komt. Dit is een grote bron van broeikasgassen, na de kolencentrales de grootste.
Ongeveer 30 procent van de Nederlanders woont binnen 250 meter van landbouwgrond. Het RIVM meet bij omwonenden een hogere blootstelling aan bestrijdingsmiddelen en noemt een verband met ziekten als Parkinson plausibel. Toch gaat de toelating uit van 'veilig, tenzij schade bewezen is', waardoor de bewijslast bij de samenleving ligt. Burgerplatform wil eerst stoppen met middelen die PFAS-afbraakproducten (TFA) in het grondwater brengen, te beginnen in grondwaterbeschermingsgebieden, en daarna toelating volgens het voorzorgbeginsel en een heffing waarmee de producent meebetaalt.