Economie

Het grootste deek van Nederland bestaat uit grasland. Wordt dus gebruikt voor veevoer.

Zie de kaart van ESA

Econoom Hans Stegeman is deze week te gast in "Het Uur", de wekelijkse interviewpodcast van NRC. Elke week ontvangt presentator Pieter van der Wielen een toonaangevende gast uit een, voor deze tijd, belangrijk veld. Hoe staan zij in het leven? Wat zien zij als dé uitdagingen van deze tijd? En wat kunnen wij van hen leren?

De overheid zet AI vooral in om burgers te controleren, bijvoorbeeld met risicoprofilering, terwijl zij zelf moeilijk te controleren blijft: actieve openbaarmaking onder de Woo is grotendeels niet in werking en een wettelijk algoritme- en lobbyregister ontbreekt. Burgerplatform wil eerst stoppen met profilering zonder concrete verdenking en met AI-besluiten die de overheid niet kan uitleggen. Daarna volgen openheid als standaard en een openbare afweging bij grote besluiten, en ten slotte burgerberaden en publieke, open AI. Dit concept is in uitvoering en iedereen kan bijdragen.

Een handvol grote, vooral Amerikaanse techbedrijven bepaalt hoe we zoeken, communiceren en nieuws krijgen, en vormt zo een groot deel van onze digitale infrastructuur. Zestig procent van de Nederlanders maakt zich veel zorgen over de invloed van grote technologiebedrijven (CBS, 2026). In dit dossier onderzoekt Burgerplatform wat die afhankelijkheid Nederland kost en hoe eigen, controleerbare digitale voorzieningen en een eerlijke belasting op digitale winsten eruit kunnen zien. De analyse staat nog aan het begin en iedereen kan bijdragen.

Neoliberalisme streeft naar een beperktere rol van de overheid en meer vrijheid voor ondernemingen.

Socialisme en kapitalisme zijn twee uitersten maar bestaan niet in de werkelijkheid. Zowel de VS als China kennen een mix-vorm van vrije markt en regie door de overheid. Alleen met verschillende accenten.  

Innovatie kan ons als samenleving verder brengen bij het bereiken van collectieve doelstellingen als welzijn, gezondheid, het tegengaan van klimaatverandering en herstel van de biosfeer.

Een kringloopeconomie of circulaire economie is een economisch en industrieel systeem waarin geen eindige grondstofvoorraden worden uitgeput en waarin reststoffen volledig opnieuw worden ingezet in het systeem.

Tata Steel is de grootste uitstoter van broeikasgassen en vervuilende stoffen in Nederland. Medewerkers overlijden veelal vroegtijdig ten gevolge slechte werkomstandigheden. De huidige regering wil helpen te vergroenen. Burgerplatform 'IJmond weer gezond' bepleit het goed afwegen van de opties. Zie wijmond.nl.

De Koninklijke Shell moet een onberispelijke bedrijfsvoering hebben om het predicaat Koninklijk te mogen dragen. In hun eigen gedragsregels zegt Shell dat ze mensenrechten respecteren en voortdurend op zoek zijn naar manieren om de milieuschade die hun werkzaamheden veroorzaken te verminderen. Zembla wil weten hoe dit zich verhoudt tot de situatie in de Niger Delta. Daar voltrekt zich al decennia lang de grootste olieramp ter wereld. Sinds de dochteronderneming van Shell in 1958 in Nigeria de eerste olie uit de grond haalt, lekt er inmiddels ruim 12 miljoen liter ruwe olie de natuur in. De gevolgen zijn desastreus voor het milieu maar ook voor de gezondheid van de bevolking, die in grote armoede leeft. Volgens Shell wordt 95% van de lekken veroorzaakt door illegale activiteiten. Criminelen, bendes en lokale boeven zouden pijpleidingen vernielen voor eigen gewin. Shell wijst verantwoordelijkheid hiervoor af. Dan krijgt Zembla een explosief dossier in handen dat een ander licht werpt op de rol van Shell in de Niger Delta. Zembla onderzoekt: Hoe koninklijk gedraagt Shell zich in Nigeria? Lees meer: https://www.bnnvara.nl/zembla/artikel...

In 2018 ging de Tweede Kamer het zogeheten Brede Welvaartsbegrip (BWB) gebruiken. In plaats van onze welvaart uit te drukken in het Bruto Binnenlands Product en de groei daarvan in twee cijfers achter de komma, gaat het BWB uit van de kwaliteit van leven (voor mens en dier). Dit komt tot uiting in een ‘dashboard’ van indicatoren.

Nederland telde in 2025 3,6 miljoen runderen, 9,8 miljoen varkens en 88 miljoen kippen (CBS). De omvang van die veestapel is de gemeenschappelijke oorzaak van problemen met stikstof, mest, water, klimaat, ruimte en dierenwelzijn, terwijl de overheid die omvang via vrijstellingen, inkomenssteun en exportbevordering mee in stand houdt. Burgerplatform wil eerst die prikkels afbouwen en daarna een voorspelbaar krimppad. Krimp van 5 tot 10 procent van de rundveestapel levert volgens onze MKBA indicatief zo'n 320 miljoen euro per jaar op aan minder uitstoot; de kosten voor boer en keten zijn nog PM.

Productie, gebruik en afval van plastic, microplastics in milieu en lichaam, recycling en de verantwoordelijkheid van producenten.

World Economic Forum

Hoe werkt geldschepping? | Video bij het WRR-Rapport 'Geld en schuld: De publieke rol van banken', gepresenteerd op 17 januari 2019. Zie voor meer informatie https://bit.ly/2QY0jtE

Het rapport van Peter Wennink (oud-topman van ASML), getiteld "De route naar toekomstige welvaart" (gepresenteerd op 12 december 2025), is een dringende oproep aan de Nederlandse politiek en samenleving om het verdienvermogen van Nederland veilig te stellen. De centrale boodschap is dat de welvaart in Nederland "verkruimelt" en dat er harde keuzes nodig zijn om de economie jaarlijks met minstens 1,5% tot 2,0% te laten groeien.

Het  Amsterdamse Havenbedrijf is een groot, maar steeds kwetsbaarder 'fossiel' bezit (de gemeente Amsterdam is 100% aandeelhouder). Van alle scheepvaartverkeer dat de haven passeert bestaat zo’n 75 procent (!) van de overslag uit steenkool of petroleumproducten. 

Zie ook het rapport van Amsterdam Fossielvrij over de grote fossiele  energiesector in de Amsterdamse haven: 'Schone schijn, vieze handen'?

Het terrein van de voormalige staalfabriek biedt ruimte voor innovatie en schone werkgelegenheid. De lokale porjectontwikkelaar Pieter Van Duijn loopt al lang met een plan om -met behoud van alle banen- het terrein deels om te bouwen tot een moderner woon- en werkgebied.

Doordat de huidige economie geen zicht geeft op de echte kosten van productieprocessen werkt de markt niet goed. Mensen nemen beslissingen op basis van onvolledige informatie. De markt zelf lost dat niet op, omdat juist de intransparantie mogelijkheden geeft om het aankoopgedrag van consumenten te sturen. Door promotieacties, kortingen en reclame.

Nederland importeert soja voor de Veeteelt. Hiervoor worden bossen gekapt in het buitenland.

Elon Musk is een multi billionaire met meerdere bedrijven en poltieke ambities. 

Onder leiding van D66 heeft de overheid geprobeerd prostsitutit te normaliseren om to ook toezicht te kunnen houden. Alleen is de vraag of dat niet naief was. De wereld van de prostitutie wordt geregeerd door criminaliteit. Het woord 'sexwerker' is in die optiek verhullend taalgebruik dat de onvrijwilligheid maskeert en verhult dat er geen sprake van van 'sex' als iets dat twee mensen samen willen.