In Pauw & De Wit van 20 oktober 2026 vertelt burgemeester Femke Halsema van Amsterdam over haar gesprek met minister David van Weel van Justitie en Veiligheid src:1931. Aanleiding zijn propalestijnse demonstraties rond 7 oktober in Amsterdam, waarbij enkele deelnemers bij het Nationaal Monument op de Dam steun aan Hamas betuigden met spandoeken als "We support Hamas" en "Long live the 7th of October" src:1937.
Wat er gebeurde
Op 13 oktober vroeg Caroline van der Plas (BBB) in het vragenuur om maatregelen src:1932. Minister Van Weel noemde de uitingen "ver over mijn grens" en wilde met de burgemeester in gesprek src:1933. Na dat gesprek zei hij zich te hebben laten overtuigen "dat dit echt de enige mogelijkheid was" src:1934. Volgens Halsema erkende hij dat hij haar beter eerst had kunnen bellen src:1935.
Volgens het Openbaar Ministerie waren de teksten niet strafbaar src:1936 src:1937. Halsema zegt in de uitzending dat zij niet mocht optreden omdat daarvoor geen wettelijke grond was. De burgemeester mag een demonstratie alleen beperken bij gevaar voor de gezondheid, in het belang van het verkeer of ter voorkoming van wanordelijkheden. Of een uiting strafbaar is, beoordeelt de officier van justitie, niet de burgemeester src:1931. De mars op 7 oktober werd bij de Stopera ontbonden uit vrees voor wanordelijkheden src:1937.
Wat Halsema wel en niet voorstelt
Halsema stelt zelf geen wet voor. Het wetsvoorstel komt van minister Van Weel: wetsvoorstel 36971, ingediend op 25 juni 2026. Het maakt het openlijk verheerlijken van zware terroristische misdrijven en het openlijk betuigen van steun aan een terroristische organisatie strafbaar, met maximaal twee jaar cel of een geldboete. Het voorstel is nog in schriftelijke behandeling in de Tweede Kamer en is dus nog geen wet src:1938.
Halsema zegt dat zo'n wet haar in dit geval "onmiddellijk een grond" had gegeven. Tegelijk ziet zij "haken en ogen": hoe definieer je het, en wie valt eronder en wie niet? src:1931 src:1935
Wie bepaalt wat terrorisme is?
Dat is precies de vraag die Burgerplatform stelt. Nu ligt het zo:
- Wetboek van Strafrecht: artikel 83 somt de terroristische misdrijven op. Artikel 83a omschrijft het terroristisch oogmerk: de bevolking ernstige vrees aanjagen, een overheid of internationale organisatie dwingen, of de fundamentele structuren van een land of organisatie ontwrichten src:1939. Die omschrijving volgt de Europese terrorismerichtlijn 2017/541 src:1940.
- OM en rechter: het OM beslist of het vervolgt, de rechter beslist of iets strafbaar is. Een burgemeester beslist dat niet src:1931.
- Lijsten: welke organisaties als terroristisch gelden, staat op de EU-terrorismelijst, die de Raad van de EU vaststelt, en op de Nationale sanctielijst terrorisme, die de ministers van Buitenlandse Zaken, Financiën en Justitie en Veiligheid samen vaststellen. Hamas staat op de EU-lijst src:1941 src:1942.
Het wetsvoorstel koppelt strafbare steunbetuiging aan terroristische organisaties. In de praktijk bepalen dus de Raad van de EU en de ministers wie op de lijst staat, en de rechter wat als steun telt. De Raad van State wees op de spanning met de vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht src:1938.
En staten?
Wie terrorisme bepaalt, bepaalt ook wat er buiten valt. Over het optreden van de staat Israël in Gaza hebben internationale instanties het volgende gedaan:
- Internationaal Gerechtshof: in de zaak van Zuid-Afrika tegen Israël legde het hof in januari, maart en mei 2024 voorlopige maatregelen op, omdat rechten onder het Genocideverdrag plausibel in gevaar waren. Dat is geen uitspraak dat er genocide plaatsvindt; de zaak loopt nog src:1943. In een advies van 19 juli 2024 stelde het hof vast dat de voortdurende Israëlische aanwezigheid in de bezette Palestijnse gebieden onrechtmatig is src:1944.
- Internationaal Strafhof: op 21 november 2024 vaardigde het hof arrestatiebevelen uit tegen Benjamin Netanyahu en Yoav Gallant voor vermoedelijke oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, en tegen Hamas-leider Mohammed Deif src:1945. De zaak tegen Deif is in februari 2025 beëindigd na bevestiging van zijn dood src:1946. Genocide staat niet in de bevelen. Het zijn verdenkingen, geen veroordelingen.
- VN-onderzoekscommissie: de onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN-Mensenrechtenraad concludeerde in september 2025 dat Israël genocide pleegt in Gaza. Dat is een conclusie van een onderzoekscommissie, geen rechterlijke uitspraak. Israël verwerpt die conclusie src:1947.
Eerder schreven we hierover in Genocide-onderzoeker Omer Bartov: straffeloosheid maakt Gaza mogelijk en Amerikaanse sancties tegen Strafhof zetten ABN Amro klem.
Burgerplatform-perspectief
De aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023 waren terreur, en uitingen die dat verheerlijken zijn voor velen kwetsend en intimiderend, zeker voor Joodse Amsterdammers. Tegelijk vindt Burgerplatform dat een nieuwe strafbepaling scherp moet regelen wie bepaalt wat terrorisme is. Bezette volken hebben volgens VN-resoluties recht op verzet, maar geweld tegen burgers en gijzeling blijft volgens het internationaal humanitair recht altijd verboden; juist daarom is de afbakening in het wetsvoorstel zo lastig. Ook de Amerikaanse politicoloog John Mearsheimer maakt dat onderscheid, in The Katie Halper Show van oktober 2025. Hij zegt dat het 'in overeenstemming met het internationaal recht' is voor Hamas om 'de strijd aan te gaan met Israëlische strijdkrachten', en dat het doden van Israëlische militairen 'geen moord' is (fragment vanaf 05:00). Wie burgers vermoordde, 'pleegde een oorlogsmisdaad' (fragment vanaf 05:25) src:1948. Zie ook de longread Bezetting en verzet in het internationaal recht. De terrorismelijsten richten zich op organisaties en personen, niet op staten. Burgerplatform vraagt zich af hoe consistent die maatstaf is, nu een VN-onderzoekscommissie Israël genocide verwijt en het Strafhof arrestatiebevelen heeft uitgevaardigd. Mag een demonstrant dan wel het optreden van een staat "staatsterrorisme" noemen, en een ander niet een organisatie steunen? Die afweging hoort bij de Kamerbehandeling van wetsvoorstel 36971.
