Veiligheid

Bij de jaarwisseling 2025/2026 kwamen 474 mensen met vuurwerkletsel op de spoedeisende hulp terecht, een record, vooral jongeren (VeiligheidNL). Sinds 1 augustus 2026 geldt een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten, maar gemeenten kunnen verenigingen nog ontheffing geven en carbidschieten valt erbuiten. Burgerplatform wil die uitzonderingen sluiten, met een landelijke norm in plaats van lokale criteria. Een volledige doorrekening van de maatschappelijke kosten ontbreekt nog; de analyse is in uitvoering en iedereen kan bijdragen.

Nederland verhoogt de defensie-uitgaven van 27,7 miljard euro in 2026 naar 3,5 procent van het bbp vanaf 2035: structureel ruim 19 miljard euro per jaar extra (planbureaus), terwijl het CPB de economische opbrengst dicht bij nul schat. Een Europese diplomatieke strategie voor oorlog en vrede met Rusland ontbreekt, en militaire uitstoot hoeft nergens verplicht te worden gemeld. Burgerplatform wil eerst af van sturen op een vast bbp-percentage, ten gunste van planning op benodigde capaciteit, en inzetten op Europese diplomatie, wapenbeheersing en volledige rapportage van militaire uitstoot.

De NAVO is na de Tweede Wereldoorlog opgericht om de veiligheid te waarborgen. Maar tegelijkertijd heeft het zich ook gericht op expansie en conflict. Onder de dreiging van de Russische agressie loopt de spanning op. Welke mogelijkheden zijn er om verdere schade en leed te voorkomen?

In toenemende mate grijpen regeringsleiders naar militaire middelen. Dit zonder evenredige inspanningen op diplomatiek gebied. De mensen die de vaardigheden hebben om tot vredesafspraken te komen zijn echter schaars.

Vogelgriep is een virusziekte die wereldwijd slachtoffers maakt. Wanneer mensen besmet raken is de mortaliteit 50%. Dat betekent dat 1 op de twee besmette mensen aan de ziekte overlijdt. 

Israël bezet sinds 1967 de Westelijke Jordaanoever, Oost-Jeruzalem en Gaza. Volgens het Internationaal Gerechtshof (2024) is die bezetting onrechtmatig en mogen andere landen er niet aan bijdragen. In de oorlog na de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 kwamen volgens het ministerie in Gaza ruim 74.000 mensen om; schade en verliezen in Gaza: 58 miljard dollar (Wereldbank, EU, VN). Burgerplatform kiest voor één democratische staat met gelijke rechten voor iedereen die er woont, joods en Palestijns. Nederland begint met stoppen: geen wapens, geen handel met nederzettingen. Denk je mee?

Operaties om een buitenlandse regering af te zetten leiden vaak tot langdurig conflict, veel doden en ontheemden, met gevolgen tot in Nederland. De oorlogen na 11 september 2001 kostten volgens het academische Costs of War-project ruim 900.000 directe doden en minstens 38 miljoen ontheemden. Nederland steunde in 2003 de inval in Irak politiek zonder deugdelijk volkenrechtelijk mandaat (commissie-Davids). Burgerplatform wil geen steun meer zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad of zelfverdediging, een openbare toets en instemming van het parlement vooraf, en erkenning van burgerslachtoffers.

Onderzoek met gevaarlijke ziekteverwekkers kan leiden tot laboratoriumlekken en, in het ergste geval, een pandemie. Bewezen voorbeelden: miltvuur uit een militair lab in Sverdlovsk (1979), pokken in Birmingham (1978) en brucella in Lanzhou (2019). Aanleiding is de dood van een laborante in Irkoetsk (2026); of het longpest was, is onbevestigd. Het aantal BSL-4-labs groeit, terwijl internationaal toezicht achterblijft. Burgerplatform wil riskant gain-of-function-onderzoek stoppen, verificatie onder het Biowapenverdrag, onafhankelijk toezicht met meldplicht en pandemische paraatheid. Denk je mee?