Aramis CCS: rijksbijdrage CO2-opslag Noordzee
Vanaf 2027 is EUR 1,3 mld gereserveerd voor het Aramis-project: transport en opslag van industriële CO2 in lege gasvelden onder de Noordzee.
Industrie heeft CCS-infrastructuur nodig om CO2-reductie te realiseren; Aramis is kernproject voor offshore opslag.
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
Wat betekenen deze labels?
Deze databank is een open project: iedereen kan de cijfers controleren en verbeteren. Daarom laten we bij elk cijfer zien hoe sterk het onderbouwd is.
- Datakwaliteit A t/m D (analyse)
- Samenvattend oordeel over de doorrekening van een analyse. Het weegt mee hoeveel van het berekende welvaartseffect op een bron of kengetal rust, hoeveel posten nog PM zijn en de zwakste betrouwbaarheidsklasse van de onderdelen die zwaar meetellen. A is het sterkst onderbouwd; D betekent zwak onderbouwd of nog niet doorgerekend.
- Aandeel met bron
- Welk deel van het berekende welvaartseffect (in euro’s) rust op een vastgelegde bron of kengetal.
- PM-post
- Post pro memorie: een effect waarvan we weten dat het bestaat, maar dat nog niet in euro’s is uitgedrukt. Hoe meer PM-posten, hoe onvollediger het totaal.
- Betrouwbaarheidsklasse
- Onderbouwd: bedragen en kernclaims zijn herleidbaar tot een officiële of wetenschappelijke bron. Te herzien: de ordegrootte is plausibel, maar de bron is verouderd, onvolledig of niet specifiek. Niet extern gebruiken: nog niet onderbouwd of afwijkend van officiële cijfers. Bij een analyse tonen we de zwakste klasse van de onderdelen.
- Bronlabels
- Origineel gecontroleerd: we hebben het oorspronkelijke document zelf gelezen. Gecontroleerd door ander teamlid: een ander lid van het team las het origineel; wij namen de inhoud over. Secundair: alleen gezien via een samenvatting, zoekresultaat of andere bron, het origineel is niet ingezien. Nog niet geverifieerd: de bron is vastgelegd maar nog niet gecontroleerd. Klik op een label voor de toelichting.
- Betrouwbaarheid van een datapunt
- Score die de analist bij het vastleggen geeft: hoog (80 of meer van 100), middel (50 tot 80) of laag. Enkele oudere datapunten zijn op een schaal van 10 gescoord; die tonen we als x/10. Zonder score staat er ‘nog niet beoordeeld’.
- Internationaal cijfer
- Het cijfer komt uit een buitenlandse of mondiale bron en is niet specifiek voor Nederland. Gebruik het als orde van grootte, niet als Nederlandse waarde.
- Eigen afleiding
- Het cijfer staat niet letterlijk in een bron, maar is door ons berekend uit een of meer bronnen. De berekening staat in de toelichting.
- Concept
- Nog niet goedgekeurd of nog in bewerking. Tekst, effecten en bedragen kunnen nog veranderen.
Correctie of aanvulling voorstellen: met de knop stuur je een e-mail met het record en de pagina al ingevuld. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd, en elke wijziging wordt gelogd.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferdAanvulling voorstellen
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- nog niet becijferdAanvulling voorstellen
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenAnalyse
Kern
Vanaf 2027 is EUR 1,3 mld gereserveerd voor het Aramis-project: transport en opslag van industriële CO2 in lege gasvelden onder de Noordzee (source 96). Volgens de planbureaus ligt Nederland ondanks extra klimaatuitgaven niet op koers voor de klimaatdoelen (source 331). In de database ontbreken nog de kosten per opgeslagen ton, het opslagvolume en de looptijd. Een MKBA is daarom nog niet mogelijk (Action-ticket).
1. Stopmaatregelen (bestaand beleid dat het probleem veroorzaakt of vergroot)
- Fossiele subsidies en fiscale regelingen waar de fossiele industrie van profiteert, houden de industriële CO2-uitstoot in stand (analysis 19). Afbouw daarvan verkleint de hoeveelheid CO2 die moet worden afgevangen en opgeslagen. De bedragen in analysis 19 hebben nog geen source-record en worden hier niet overgenomen; de inventarisatie loopt via een Action-ticket.
2. Bronmaatregelen
- CO2 voorkomen door procesverandering, elektrificatie, efficiëntie en circulaire grondstoffen. Elektrificatie van de industrie vraagt netcapaciteit en loopt dus tegen netcongestie aan (analysis 46).
3. Reparatie achteraf
- CCS vangt CO2 af nadat die is ontstaan. In de volgorde van agentregel 10 is het een maatregel achteraf (end-of-pipe), met het risico dat fossiele processen langer blijven bestaan (lock-in). Publieke financiering is het best te verdedigen voor emissies waarvoor bronmaatregelen niet op tijd beschikbaar zijn.
Fysieke infrastructuur en hulpbronnen (agentregel 8)
Dit dossier raakt: CO2-transportleidingen, compressie (vraagt elektriciteit en dus stroomnet, analysis 46), offshore-infrastructuur en lege gasvelden onder de Noordzee (ruimte op zee en in de ondergrond), en industriële clusters als bron van de CO2.
Verwante analyses
19 (fossiele subsidies), 46 (netcongestie), 45 (NII, publieke investeringsinstrumenten), 47 (kernnieuwbouw, publieke CAPEX energie), 5 (energie-afhankelijkheid).
Mandaat
MandateId staat op 0. Er zijn twee kandidaten: mandaat 10 (Biosfeer-Integriteit, klimaat) en mandaat 15 (Publieke energie-soevereiniteit, energie-infrastructuur). Die keuze ligt bij Harmen (Action-ticket).
Bronbasis (oorspronkelijke notitie datascraper)
Stub o.b.v. Rijksoverheid Prinsjesdag 15-09-2026: vanaf 2027 EUR 1,3 mld gereserveerd voor Aramis. Detail-MKBA volgt.